Harici bir belleğe bir Linux dağıtımı kurarak kullanmak

Bir lise öğrencisiyim ve okuldaki boş zamanlarımı kütüphanedeki bilgisayarlarda projelerim üzerinde çalışarak geçiriyorum fakat bilgisayarlardaki öğrencilerin kurmuş olduğu oyunlar, bunlardan bulaşmış olabilecek zararlı yazılımlar yüzünden, ve halka açık makinelerde forumlara vs giriş yaparken her seferinde gizli sekme kullanmak/önbelleği temizlemek gibi gereksiz uğraşlardan dolayı elimde bulunan SD karta bir linux dağıtımı kurarak(live modunda değil, bir kurulum belleği ve kurulumu yapacağım belleği bilgisayara takarak o bilgisayar üzerinde kurulum yapacağım) kullanmaya karar verdim.
Bilgisayarların özellikleri şu şekilde:

Ancak bununla ilgili kafamda birkaç soru var ve bunları size danışmak istedim. Yaklaşık orta seviye bir linux deneyimine sahip olduğumu da belirtmek isterim.

Eğer konunun devamını okuyarak zaman kaybetmek istemiyorsanız(Okumanızı öneririm, detaylı bir şekilde anlattım ancak biraz uzun oldu) özetle:
-Bu sistemde harici bellek üzerinde hangi dağıtımı kullanmam daha mantıklı olur?

-SD kartın okuma yazma hızları benim için bir engel oluşturabilir mi?

-Zorin OS Lite live olarak başlattığımda internete bağlandıktan sonra terminal ve web tarayıcısı üzerinde sertifika sorunları yaşadım. Live olduğu için mi oldu, kurulum yapınca düzelir mi? Düzelmez ise ben ne yapabilirim?

-İlerleyen zamanlarda bu harici belleği başka bir bilgisayarda başlatırsam driverlar açısından vs. bir sorun yaşar mıyım?

Cevap verecek herkese şimdiden teşekkürler.

İlk Sorum:
Hangi dağıtımı seçmeliyim?
Aslında ilk başlarda Debian Kullanmayı düşünüyordum sadelik ve hafiflik için. Ancak NixOS inceleme videosunu izledikten sonra NixOS’un daha uygun olabileceğini düşünmeye başladım. Çünki yakın zamanda taşınabilir SSD alıp sistemi ona aktarmayı düşünebilirim. Bu durumda NixOS’daki konfigürasyon dosyası bana epey zaman kazandıracaktır. Okulda kütüphanede geçirdiğim yaklaşık zamanın günde 1.5 saat olduğunu düşünecek olursak tekrardan kurulumu yapıp ayarları yapmam o günümün tamamını heba edebilir.

İkinci Sorum:
Bir süre sistemi SD kart üzerinde kullanmak durumunda kalacağım, okuma-yazma hızları çok sıkıntı çıkarır mı?
Eğer Çok sıkıntı olacaksa en kısa zamanda harici bir SSD almaya bakacağım. Şuan kullanmakta olduğum hafıza kartının rastgele ve sıralı okuma yazma değerleri kart okuyucu ile şu seviyelerde:

Üçüncü sorum:
İnternete bağlanırken sertifika sorunları yaşıyorum. Nasıl çözebilirim?
Zorin OS Lite 64 Bit Live ile test ettim, Driverlar ile ilgili bir sorun oluşmadı Wifi Bluetooth tamtakır işliyor fakat Firefox ile bir siteye girerken veya terminalde bir işlem yaparken sertifika hatası veriyor ve terminalde direk işlem yapamıyorum, Firefox ile de bazı sitelerin JavaScript ve CSS’leri çalışmıyor, güvenli değil hatası veriyor. Okuldaki MEB internetinden mi kaynaklı acaba yoksa kullandığım dağıtımla mı ilgili çözemedim.

Dördüncü sorum:
ilerleyen zamanlarda bu depolama biriminden başka bilgisayarları başlatarak kullanırsam driver sıkıntıları yaşar mıyım?
Kendime ait bir bilgisayarım yok ve her zaman okulda olma şansım da yok. Bu durumda lazım olduğu zaman başka bir bilgisayarda hazırladığım depolama birimini kullanarak başlattığım zaman herhangi bir sıkıntı yaşar mıyım?

Ben size live olsaydı slax dağıtımını önerirdim. Kendisi bu tarz işler için tasarlanmıştır. Bence Slax’a bir şans verin ama karar size ait.

1 Like

Live olarak kullanmak istemiyorum çünkü indirdiğim paketlerin vs yüklü kalmasını istiyorum. Bir çok paket indireceğim ve her seferinde tekrar yüklemek zaman kaybı olacaktır. Bir de bunun yanında döşemeli bir wm kullanmak istiyorum(çalışırken daha verimli bir seçenek olacak gibi görünüyor) live ile bunları yapabilir miyim emin değilim.

1 Like

Slax önermemin özel bir sebebi vardı.

If you are running Slax from a writable media, your changes are stored permanenly and there is no need for any further steps.

(Slax’ı yazılabilir medyadan çalıştırıyorsan değişikliklerin sonsuza dek depolanır ek adıma gerek yoktur). Siz WM dediniz şimdi Slax indirip bakacağım WM oluyor mu diye.

1 Like

Slax diğer birçok dağıtımdan farklı olarak Slackware tabalı olduğu için paketlerle uyumluluk konusunda sıkıntı yaşayabilir miyim peki? Kurulum aşaması benim için pek önemli değil o kadar. Önemli olan ilerde bu disk içindeki sistemi başka bir diske rahatça aktarabilmek (yani en azından indirdiğim paketler ve konfigürasyonlarımı) ve uyumluluk konusunda sıkıntı yaşamamak.

Edit: kafam karıştı şuan internette bazı kaynaklarda Debian tabanlı, bazı kaynaklarda Slackware tabanlı diye geçilmiş.

Debian versiyonu da var, Slackware de.

1 Like

Sistem gereksinimlerine baktım da; bu ufaklık benim öylesine kurcalamak için sakladığım evdeki 15 senelik makineye iyi gider. Merak ettim gidip deneyeceğim onun üzerinde.

1 Like

harici belleğe kurduğunuz linux diğer bilgisayarlarda çalışacaktır fakat dikkat edilmesi gereken bazı şeyler var: UEFI/legacy BIOS, muhtemelen bunu biliyorsunuzdur UEFI kurulumu yaptığınızda sadece legacy BIOS destekleyen cihazda çalışmayacaktır; 3rd party driver’lar, bazı donanımlar driver kurulumu gerektirir haliyle problem çıkaracaktır. (aklıma bunlar geldi, denediğim bir şey değil tamamen bana güvenmeyin.)

NixOS dağıtımı sizin durumunuz için yukarıda bahsettiğim 3rd party driver sorununu çözecektir, örneğin nvidia driver’larını kurmanız gerektiği zaman o bilgisayar için build oluşturup diğer bilgisayarlarda ise diğer build’inizi grub’dan seçebilirsiniz vs.

son olarak internet sertifikası sorunu neyden kaynaklı emin değilim fakat çözümü şu sitede olabilir: https://sertifika.meb.gov.tr/

1 Like

Sertifikalar için teşekkür ederim okul açıldığında deneyeceğim.

Bu durumda çok farkeden bir şey yok kişisel tercihlerine göre seçmelisin.

Evet uzun süreli kullanımlarda çıkartabilir. Yani bir yıl kullanırsan muhtemelen SD Kartının ömrü azalacaktır dolayısıyla aşağıda bahsettiğin gibi harici bir SSD alman daha iyi olabilir ama kısa vadede çok sıkıntı çıkarmaz. Yani uygulamalar yavaş açılabilir belki ama internette dolaşırken pek problem yaşayacağını zannetmiyorum ve SD kartı yılda bir değiştireceğini varsayacak olursak (ki daha fazla da sürebilir) yedeklemelerini aldığın sürece sorun olmaması lazım.

VPN ya da Tor kullan. :slight_smile: Hatta Tails’i düşünebilirsin bu noktada.

Hayır çünkü sürücüler Linux çekirdeğinde ama NVIDIA sürücülü bir bilgisayara geçersen sistemine özel mülkiyet NVIDIA sürücüleri kurman gerekebilir.

2 Likes

Meb sertifikası olmadan google da gezmek bile zor oluyor. Sadece Meb kaynaklı sitelere girmeye izin veriliyor. Bazı diğer sitelere de giriliyor. ve çok az vpn çalışıyor(yok denecek kadar az).

Sertifikayı kurduğunda ise youtube ve google a rahat bir şekilde girilebiliyor ama Oyun, Sosyal Medya, Nsfw içerik, Korsan içerik, Virüslü sitelere giriş olmuyor.

En fazla 1-2 aya almayı düşünüyorum zaten 2 sene boyunca SD kart kullanmam.

MEB internetinde bir çok VPN’e bağlanmıyor, bağlananlar da çok düşük hızlar veriyor. Tor ağına da bağlanabileceğini hiç sanmıyorum aynı şekilde. Ancak yine de deneyeceğim. Teşekkürler.

Birkaç foruma, Youtube’a girebilsem ve paket yöneticisinde sıkıntı yaşmasam yeterli aslında benim için.

TOR ağına muhtemelen köprülemeyle bağlanabilirsin ve bazı ücretli VPN’ler muhtemelen engellemeyi aşıyordur ama bu yaptığın okul kurallarının dışında olabilir ve tespit edilirse ceza yiyebilirsin dolayısıyla bu bir teşvik mesajı ya da kuralları yıkma mesajı değil, bilgilendirme mesajı. :slight_smile:

Tahtalarda pardüs çalıştığına göre pardüs repolarında sıkıntı olmaz üstüne sertifika da yüklersin. İşin düştüğünde de vpn e bağlanırsın.

Bence Pardüs kurman iyi olur. Yusuf abinin Padüs incelemeleri var.

Okul internetinde abuk subuk sansürler olmasaydı kullanmazdık muhtemelen. Google Bard’ı engellemişler ve gerekçe olarak da bard-base yazmışlar. Aynı şekilde diğer yapay zeka modelleri için de yapmışlar.

1 Like

Ödev meselesi vb olduğu içindir büyük ihtimalle.

1 Like

Sanmıyorum. Öyle olsa eödev gibi siteleri de engellerlerdi. Zaten evde yapay zekayı kullanarak yapabiliyor öğrenciler çok fark etmiyor. (okuldaki öğrencilerin yapay zekadan haberi bile yok galiba ben bahsettiğimde o ney diyorlar sadece)

Pardus’un son kullanıcıya bir şey kattığını düşünmüyorum açıkcası. Bence Debian kurup üstüne bir DE veya WM kurmak daha mantıklı.

1 Like

Debian repolarının engellendiğini düşünmüyorum ama pardüs repolarını eklemen gerekebilir. Kolaylık olması için önermiştim.

Ai ı da genel olarak içerik güvenliği için engellemişlerdir. Webde gezinir gibi tüm engelli sitelerdeki verilere ulaşılabiliyor.

Zaten sana kalmış bir olay, en rahat hissettiğini kullanabilirsin. Ben sadece öneride bulunuyorum.

1 Like

Yanıt veren herkese teşekkürler tekrardan. Kütüphane kulübündeydim zaten, hocaya Pardus kullanmayı önerdim bilgisayar hocası ile de konuştuk sonuç olarak direkt kütüphane bilgisayarlarına Pardus kuruyoruz.

3 Likes